Giriş
Türk hukukunda arabuluculuk, başlangıçta ihtiyari bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemi olarak düzenlenmişken, zaman içerisinde bazı uyuşmazlıklar bakımından dava açılmadan önce tüketilmesi gereken zorunlu bir aşama hâline gelmiştir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun (“HUAK”) 18/A maddesi, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurunun dava şartı sayıldığı hâllerde uygulanacak ortak usulü düzenlemekte; 18/B maddesi ise belirli özel hukuk uyuşmazlıklarını doğrudan dava şartı arabuluculuk kapsamına almaktadır.
Dava şartı arabuluculuğun temel sonucu şudur: Kanunun arabulucuya başvurmayı zorunlu kıldığı bir uyuşmazlıkta bu yol tüketilmeden dava açılırsa, mahkeme davayı dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddeder. 6325 sayılı Kanun m. 18/A/2’de bu husus açıkça düzenlenmiştir. Aynı yaklaşım, iş uyuşmazlıkları bakımından 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nda da benimsenmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2023/995, 2023/1251 sayılı ilamında zorunlu