Cezai şart öğretide, mevcut borcun ifa edilmemesi
veya eksik ifası halinde ödenmesi gereken mali
değeri haiz bir edim olarak
tanımlanmıştır. İş
sözleşmeleri açısından cezai şart
İş Kanunu'nda değil, Türk Borçlar
Kanunu'nun genel hükümleri ile iş
sözleşmelerine ilişkin hükümlerinde
düzenlenmiştir.
TBK 420'de iş sözleşmelerinde ceza
koşulu, TBK 446'da rekabet yasağına
aykırı davranışta ceza koşulu
düzenlenmiştir. Ayrıca uygulamadaki
sözleşmelerde TBK 396'nın bir sonucu olarak
işçinin iş ile ilgili sırları saklama
yükümlüğünün ihlaline bağlanan
cezai şart hükümlerine de rastlanmaktadır.
¹
Cezai şart, karşılıklılık
ilkesinin bulunması halinde belirli-belirsiz, asgari-azami
süreli iş sözleşmelerinde geçerli kabul
edilmektedir. Bu ilkenin bir yönü,
TBK'nın 420. maddesinde; "Hizmet
sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan
ceza koşulu geçersizdir." şeklinde ifade
edilmiştir. Ancak 6098 sayılı Borçlar
Kanunu'ndan önce de Yargıtay işçi lehine
yorum ilkesi