1. Giriş
Denizlerin uluslararası hukuk açısından
paylaşımı, kıyıdaş devletlerin
egemenlik hakları ile diğer devletlerin serbest
kullanım haklarını dengeleyen karmaşık bir
hukuki düzene dayanır. 20. yüzyılın
ortalarından itibaren teknolojik gelişmelerle birlikte
deniz tabanı ve deniz altı kaynaklarının
ekonomik değeri artmış; bu gelişme, devletlerin
deniz alanları üzerindeki yetki taleplerini yeniden
şekillendirmiştir. Özellikle 1982 tarihli
Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi
(BMDHS)1 ile düzenlenen Münhasır
Ekonomik Bölge (MEB) kavramı, klasik egemenlik
anlayışı ile açık deniz serbestliği
arasındaki dengeyi sağlayan sui generis bir hukuk rejimi
olarak ortaya çıkmıştır. Bu rejim,
kıyı devletlerine belirli bir deniz alanında
doğal kaynaklara yönelik münhasır haklar
tanımakta, aynı zamanda diğer devletlerin deniz
ulaşımı ve iletişim
özgürlüklerini koruma amacı da
gütmektedir.