Medeni hukukumuzun en temel ve kapsayıcı
prensiplerinden birisi dürüstlük
kuralıdır. Türk Medeni Kanununun 2. maddesi,
bugün belki de en sıklıkla -yerinde veya yerinde
olmayarak- kullanılan, atıf yapılan hukuk
kurallarından birisidir. Buna göre herkes,
haklarını kullanırken ve borçlarını
yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak
zorundadır. Dürüstlük kuralına
aykırılığın yaptırımı, yani
bir hakkın açıkça kötüye
kullanılmasının neticesi ise, bu durumun hukuk
düzeninde korunmamasıdır.
Hakkın kötüye kullanılması hallerinden
birisi, başlıkta ifade ettiğimiz üzere,
oldukça eski ancak halen geçerli evrensel bir hukuk
ilkesine dayanmaktadır: Nemo auditur propriam turpitudinem
allegans. Kısaca nemo auditur olarak belirteceğimiz bu
ilke, kimsenin kendi ahlaka aykırı
davranışına dayanarak kendi lehine sonuç
çıkaramayacağı ve neticeten talepte
bulunamayacağını ifade etmektedir. Nemo auditur
ilkesi, aynı zamanda kimsenin kendi kusurlu
davranışına dayanarak hak